• (374) 060-70-44-70

ԷԴՎԱՐԴ և ՊԱՄԵԼԱ ԱՎԵՏԻՍՅԱՆՆԵՐ

  9928733745462072b852d7  Խորեն Ավետիսյանը՝ Ավետիս և Բադասխան Ավետիսյանների որդին, ծնվել է 1894թ. մարտի 9- ին Խարբերդ նահանգի Վեհրի Մեզրեհ գյուղում (Մամուրեթ-ուլ-Ազիզ, ներկայումս՝ Էլազիգ): Նրա հայրը այդ գյուղում շինարար էր: Նա տարրական կրթությունը ստացել է Մեզրեհի Կենտրոնական դպրոցում, իսկ 1909-ին գաղթել է ԱՄՆ, որտեղ սկսել է աշխատել որպես ջուլհակ Փոթուքեթում (Ռոդ Այլնդ): 1926 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Խորենը ստացել է ԱՄՆ-ի քաղաքացիություն: Շուշանիկ Ինգիլիզյան – Ավետիսյանը` Գրիգոր և Աննա Ինգիլիզյանների դուստրը, ծնվել է 1904 թվի օգոստոսի 27-ին Խարբերդ նահանգի Կոմք գյուղում: Նա իր տարրական կրթությունը ստացել է Գերմանական Ավետարանական Ընկերության դպրոցում, որը գտնվում էր Մեզրեհում (Խարբերդ): Նա 1927 թվին գաղթել է ԱՄՆ, որտեղ էլ 1927 թվի  մայիսի 11-ին ամուսնացել է Խորենի հետ: Շուշանիկը 1931 թվի սեպտեմբերի 14-ին ստացել է ԱՄՆ-ի քաղաքացիություն: Ինչպես և շատերինը այդ ժամանակաշրջանում, սովորական, կենցաղային առումով՝ նրանց ամուսնությունը կազմակերպվել էր, սակայն այն համաձայնեցվել էր երկնքում, քանի որ ամուսիններին միավորում էին ընդհանուր արժեքներն ու  հետաքրքրությունները: Ռոդ Այլնդ, Փոթուքեթում իրենց ամուսնության սկզբից ևեթ Ավետիսյանները  Սոցիալիստական դեմոկրատական հնչակյան կուսակցության, Հայկական ընդհանուր բարեգործական միության և Հայկական եկեղեցու անդամներ էին և գլխավոր սատարողները:

   Շուշանիկը Հնչակյան հայկական դպրոցի ծրագրով աշխատող ուսուցիչ էր Փոթուքեթում և հայերենի մասնավոր պարապմունքներ էր անցկացնում իր տանը: Նա բավականին ժամանակ է տրամադրել հայկական համայնքի անդամներին տարբեր ձևերով օգնելուն՝  ներառյալ իրենց հարազատներին փնտրող վերապրածների համար նամակներ կարդալն ու գրելը:  Գումարած սրան՝ նա եղեռնից փրկվածներին  օգնում էր աշխատանք գտնելու հարցում: Նա նաև գրում էր բանաստեղծություններ, որոնք պարբերաբար հրատարակվում էին հայկական մամուլում: Իրենց անձնուրաց ներդրումների շնորհիվ թե՜ Խորենը, թե՜ Շուշանիկը հայկական համայնքի հարգված առաջնորդներն էին:

   Խորենը և Շուշանիկը օրհնված էին իրենց 4 երեխաներով` Փարամազ, Զվարթ, Էդվարդ և Պողոս, որոնցով Քրիստոնեական սիրո ընտանիք հաստատեցին իրենց շրջապատում և կապվեցին մեկը մյուսին: Նրանց ամուսնական կյանքը համընկավ մեծ ճգնաժամի և 2-րդ համաշխարհային պատերազմի հետ: Նրանք բախվեցին մեծ դժվարությունների, որոնք հաղթահարեցին քաջարի տոկունությամբ և Աստծո նկատմամբ ունեցած մեծ հավատքի շնորհիվ: Հետադարձ հայացք գցելով այդ օրերին` նրանց զավակներից մեկը նշեց. «Մենք ունեինք այն ամենը, ինչ դրամով չէր կարելի գնել»: Խորենը հեռացավ կյանքից 1952 թ. ապրիլի 19-ին՝ թողնելով Շուշանիկին իր 12-20 տարեկան չորս զավակների հետ: Եղեռնից փրկված Շուշանիկը 1967 թվին եկավ Հայաստան: Դա նրա առաջին այցն էր Հայաստան, որտեղից նա ստիպված հեռացել էր 1921 թվին: Այդ այցին հաջորդեցին ևս 12-ը և, անշուշտ, կհետևեին ուրիշ այցելություններ ևս, եթե 1997 թվի մարտի 12-ին նա չմահանար 94 տարեկան հասակում: Հայրենիք կատարած այցելությունների մեծ մասի ժամանակ նրան ուղեկցում էին զավակներից կամ թոռներից մեկը կամ երկուսը,  կամ էլ ընտանիքի որևէ այլ անդամ: Շուշանիկը հիացմունքով էր ներկայացնում նրանց  իր հայրենի երկիրը և բազմաթիվ ընտանիքների, որոնց հետ նա մտերմական կապեր ուներ: Նա նաև ողջունում էր իր ուղեկիցների՝ մարդկանց օգնելու ցանկությունը: Նրանք օգնում էին իրեն՝ տեղափոխելու և բաժանելու ճամպրուկներ` լի հագուստով և կյանքի համար անհրաժեշտ այլ պարագաներով, որոնք Շուշանիկն ուղարկում էր իր ընկերներին:

   Խորենը և Շուշանիկը Հայաստանի զավակներն էին, և նրանց հոգիները այժմ միավորված են այն դպրոցո՜ւմ, որը կրում է նրանց անունը: Նրանցից յուրաքանչյուրը անչափ կարևորում էր կրթության դերը և  նշանակությունը և խորապես գնահատում այն, որ կարողացել են  հնարավորություն ստեղծել Հայաստանում հայ երեխաներին լիարժեք կրթություն տալու համար: Այս շենքը` կառուցված  նրանց  հայրենի երկրում, թո՜ղ լինի հավիտենական տուրք Ավետիսյան նվիրյալների թանկագին հիշատակին, և մենք բոլորս, ամեն անգամ այս դռներով անցնելիս պիտի հիշենք Խորենին և Շուշանիկին, ովքեր իրենք հաղթահարեցին բազում  դժվարություններ և միաժամանակ օգնության հասան ուրիշների կարիքներին: